Ar c’hleñved Alzheimer

Ur pennad ’m eus kavet er gazetenn “ Le Monde 2 ” diwar-benn ar c’hleñved Alzheimer, gant un atersadenn fromus eus ur gleñvouriez, Claude hec’h anv, en deus savet ur blog evit kontañ he buhez.

Setu komzoù tennet eus hec’h atersadenn…

En em santout a ran evel un den “ skignet &rdquo, a-stlabez.

Mont a ra kuit ma spered troc’h-didroc’h.

N’on ket evit ober lamaduroù. Ne ran ket nemet sammadurioù. Marteze rak ne fell ket din ken e vo dilamet un dra bennak diganin. Bevañ a ran evel ma vijen en ur wezenn e vije torret he skourroù a-vuzul ma’z an a-raok enni.

Ha d’he div verc’h e lavar :

Marteze e vo un deiz ma n’anavezin ket ken ac’hanoc’h. Un dra zo sur avat : en em santout a rin brav ganeoc’h bepred. Chom a ray ar garantez, ar garantez rik-ha-rik. Neuze, perak bezañ trist ? Ma reot strivioù evit chom joaius ha laouen, daoust ar glac’har, e vo mat deomp a-gevret.

Gounit hon hêrezh

“Was du ererbt von deinen Vätern hast,
erwirb es, um es zu besitzen.”

Johann Wolfgang von Goethe, Faust kentañ.

“An hêrezh ho peus degemeret diouzh ho tud,
gounezit anezhi evit he ferc’hennañ.”

Bamet on bet gant ar frazenn-mañ en ur lenn anezhi war moger un ti e Lusern e bro Suis. Staget am boa diouzhtu al lavar gant Goethe da stad ar yezh e Breizh. Petra o deus graet ar Vretoned eus o yezh, da lavaret eo eus o hêrezh ?

Ma familh a zo eus Kistreberzh moarvat. Met ganet on bet e-kichen Pariz, n’on ket ur Breizhad gwir neuze. Koulskoude aet on da vezañ unan en ur zeskiñ ar yezh. Adkavet am eus ma hêrezh gant ma strivoù. N’anavezan ket mat nag ar vro, nag he giz, nag he sevenadur, nag hec’h hengounioù. N’on ket evit kontañ eñvorioù eus an amzer tremenet e Breizh. Klasket em eus avat piaouañ un tamm eus Breizh war-bouez ar yezh.

Souezhet on bet da vat pa em eus dizoloet Bretoned oc’h ober goap ouzhin rak deskiñ a ran o yezh ha n’anavezont ket anezhi o-unan. Da betra e servijo dit ? Un dra e maez ar c’hiz eo ar yezh. Un dra kozh ha ret eo ankounac’haat anezhi.

O hêrezh eo ar yezh koulskoude. Ne vo ket kollet gant an holl. Gounit a raimp anezhi evit he ferc’hennañ.

Skuizhnez ebet

Lennet en ul levr gant Exbrayat (!) : ne yelo ket ar mor da vezañ skuizh biken…

N’eo ket diwir ! En em c’houlenn a ran : an abeg an hini eo ma vez santet ur voem o sellout ouzh ar mor ? Setu an nerzh diaoz, setu ar youl glan, ha n’anavez skuizhnez ebet. Pep den a blij dezhañ arvest ar mor o ruilhañ e wag a-stok ouzh an aod. Nerzh a vo kavet ennañ, ha pasianted ar garantez.

C’hoarzhin

Stlepel a ra e c’hoarzh
dreist keleier ar walleur,
ur gontell lemm hag a droc’h
un egor disuj evit ar vuhez.
Laouenn hag hegarat e zremm,
yac’h-pesk ha bev e galon.